SERVICEFLATS VOOR OUDEREN

EEN ANALYSE
Utrecht, maart 2004

drs. J.J. van der Leeuw
Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn / NIZW
Innovatieprogramma Wonen en Zorg / IWZ

Hoofdstuk 1
Inleiding

De serviceflat is een woonvorm voor ouderen die al geruime tijd bestaat en van oorsprong hoofdzakelijk als doelgroep heeft de beter gesitueerde oudere. Deze woonvorm kent anno 2004 in het algemeen de volgende problematiek:

• De woningmarktpositie staat al enige tijd onder druk; leeggekomen woningen zijn in een aantal gevallen moeizaam te verkopen of te verhuren.
• De gemiddelde leeftijd van de bewonerspopulaties is opgelopen tot boven de 80 jaar.
  Het zou daarbij gaan om een fors woningvolume: ruim 430 complexen met circa 50.000 woningen
  Het gaat hierbij deels om eigenstandige organisaties.

Het volgende is aan de orde vanuit het overheidsbeleid om ouderen zolang mogelijk zelfstandig te laten wonen met een zo beperkt mogelijk beroep op de intramurale ouderenzorg. Met dit laatste wordt met name het verzorgingshuis bedoeld. In termen na de modernisering van de Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten (AWBZ): een zo beperkt mogelijk beroep op de functie verzorging en verpleging met verblijf. Dat wil zeggen voorkoming van een verhuizing naar de intramurale ouderenzorg, in het bijzonder het verzorgingshuis. Vooral in verband met de momenteel sterk oplopende kosten van de AWBZ is het volgende van belang:

• De huidige bewoners zouden bij voorkeur zolang als mogelijk is, in de serviceflats moeten blijven
  wonen. Ook om een mogelijk onnodige verhuizing te voorkomen. Hierbij moet wel opgemerkt
  worden dat de serviceflats zich in het algemeen anders positioneren dan verzorgingshuizen.
  Men benadrukt dat een serviceflat niet hetzelfde is als een verzorgingshuis.
• In verband met de demografische ontwikkelingen is het woningvolume van de serviceflats hard nodig
  om de grote groei van de doelgroep ouderen de komende tientallen jaren op te vangen. Gezien de
  huidige hoge gemiddelde leeftijd is de verwachting dat door versterving op de kortere termijn een
  relatief groot aantal woningen in serviceflats beschikbaar komt op de woningmarkt. Het is niet
  wenselijk dat deze woningen een kwetsbare woningmarktpositie zouden hebben, waardoor
  leegstand zou dreigen.

Deze notitie is als volgt opgebouwd:

• Weergave bekende gegevens van de serviceflats.
• Analyse oorzaken huidige problematiek.
• Strategische herpositionering: van hoger segment woningmarkt naar middensegment.

Lees het volledige rapport (PDF-formaat).